FerinoBàn ăn sáu người đặt vào bản vẽ trông rất vừa. Đến lúc dùng thật, người ngồi phía trong kéo ghế ra thì lưng ghế chạm cột; người bưng đồ từ bếp đi qua lại phải vòng ra bãi cỏ. Với chòi hình chữ nhật, phần dễ bị bỏ quên không phải mặt bàn mà là khoảng trống sau khi mọi người đã ngồi xuống.
Vì vậy, khi hỏi kích thước nhà chòi hình chữ nhật bao nhiêu là hợp lý, hãy bắt đầu bằng bàn ăn sẽ dùng, số ghế, cách di chuyển và vị trí chòi trong sân. Một con số dài × rộng chung cho mọi nhà sẽ không giải quyết được chuyện ghế có kéo ra được hay không.
Thử “bữa ăn đông nhất” trước khi chọn kích thước chòi
Nếu thường ngày nhà chỉ có bốn người nhưng cuối tuần hay đón thêm hai khách, hãy kê thử sáu ghế. Nếu phần lớn bữa ăn chỉ có bốn người, một chiếc bàn quá dài sẽ làm chòi trống trải và chiếm sân. Còn khi cần tám chỗ thường xuyên, hãy xem lại cả mặt bằng sân: thêm ghế ở hai đầu bàn có thể chắn lối vào, dù chiều rộng chòi vẫn đủ.
Mẹo dễ làm là lấy đúng kích thước chiếc bàn dự định mua, dán băng keo tạo hình bàn trên nền sân rồi đặt ghế thật hoặc bìa mô phỏng quanh bàn. Cho một người kéo ghế đứng dậy, một người cầm khay đi từ nhà ra chòi. Nếu cả hai phải chờ nhau, mặt bằng cần được nới hoặc xoay bàn. Cách thử này đáng tin hơn việc nhìn riêng số đo mái trên catalogue.
Ở bản phác đầu tiên, hãy đánh dấu luôn vị trí cửa nhà, lối từ bếp, hướng nhìn đẹp và chỗ có nắng xiên buổi chiều. Bàn ăn không cần nằm chính giữa hình chữ nhật nếu dịch nhẹ sang một bên giúp tạo được một lối phục vụ rộng rãi hơn.
Từ mép bàn ra cột: ba lớp không gian cần nhìn cùng lúc
Hãy tưởng tượng mặt bằng gồm ba lớp: bàn ăn, vùng kéo ghế và đường đi. Mỗi lớp có thể thay đổi theo loại ghế. Ghế có tay vịn hoặc lưng tựa sâu cần thử ở trạng thái đã kéo ra; ghế băng cố định lại có cách ra vào khác ghế rời. Sau ba lớp này mới đến vị trí cột, bồn cây, lan can hay bậc nền.
Đừng lấy chiều rộng mái làm chiều rộng sử dụng. Mép mái có thể nhô ra ngoài cột để che mưa nắng, trong khi khoảng đi lại chỉ tính ở bên trong vị trí cột và những vật cản khác. Nếu nhà thầu báo một bộ kích thước, hãy hỏi rõ đó là kích thước phủ bì mái, tim cột, lọt lòng hay nền hoàn thiện. Bốn cách gọi ấy có thể cho bốn cảm giác sử dụng rất khác nhau.
Chiều dài: tính cả ghế ở hai đầu bàn
Với bàn sáu người kiểu hai ghế mỗi bên và một ghế mỗi đầu, hai chiếc ghế đầu bàn thường rơi đúng vào hướng đi chính. Nếu cửa nhà đối diện đầu bàn, người bước vào có thể gặp lưng ghế ngay trước mặt. Bạn có thể xoay bàn 90 độ, mở lối vào ở cạnh dài, hoặc chọn bàn không đặt ghế ở một đầu. Không có một kiểu đúng cho mọi khu vườn; hãy chọn theo đường đi thật.
Chiều rộng: để người ngồi và người đi qua cùng thoải mái
Ở cạnh dài, cần thử tình huống một người vẫn ngồi khi người khác đi sau ghế. Nếu lối đó chỉ dùng để bảo trì, yêu cầu sẽ khác lối mang đồ ăn hằng ngày. Đừng cố “tiết kiệm” bằng cách dồn bàn sát một hàng cột rồi hy vọng khi dùng mọi người sẽ tự né nhau.
Bàn rời hay ghế băng cố định? Cùng là chòi chữ nhật nhưng nhịp sinh hoạt khác hẳn
Gia đình thường thay đổi số khách: bàn và ghế rời
Bàn rời dễ đổi hướng, thay ghế, ghép thêm chỗ khi có khách. Đổi lại, bạn cần dành vùng kéo ghế quanh nhiều phía hơn. Một lối đi rõ ràng ở cạnh dài thường khiến việc dọn bữa thuận tay, còn đầu bàn có thể hướng về góc nhìn đẹp. Nếu sân nhỏ, thử bàn có kích thước vừa nhu cầu thường nhật thay vì dự phòng cho một dịp hiếm.
Ảnh dưới đây là một mẫu không gian nghỉ trong album chòi lắp ghép với ghế băng chạy theo khung. Nó gợi ý cách tạo chỗ ngồi gọn, nhưng mặt bằng gần vuông và bàn nhỏ; không nên lấy ảnh này làm bằng chứng rằng chòi chữ nhật dành cho bàn sáu đến tám người cũng cần đúng cỡ ấy.
Ưu tiên lối gọn: ghế băng tích hợp
Ghế băng dọc một hoặc hai cạnh giúp giảm cảnh ghế rời xô lệch, phù hợp chỗ ngồi ổn định và những khu vườn có lối đi hẹp. Nhưng muốn ngồi vào vị trí trong cùng, người ngoài có thể phải đứng dậy; việc quét dọn và thay đổi số khách cũng kém linh hoạt hơn. Hãy hỏi trước ghế băng có thể tháo riêng, thay mặt ghế hoặc điều chỉnh khoảng cách đến bàn hay không.
Mẫu chòi mái rộng và ghế băng bên dưới là một ảnh tham khảo từ thư mục chòi lắp ghép. Ảnh có chữ, thông số quảng cáo của mẫu nguồn; không dùng các số in trên ảnh để chốt kích thước hay vật liệu cho công trình Ferino. Điều cần nhìn ở đây là cách hai dải ghế cố định thay đổi lối vào bàn và cách người dùng ra vào hai đầu.
Đặt cột ở đâu để không “ăn” mất chỗ ngồi?
Bốn cột ở các góc nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng chính cách chọn khổ mái, nhịp kết cấu và vị trí cột so với bàn mới quyết định trải nghiệm. Hãy đánh dấu các vị trí cột lên bản thử trên sân. Một cột rơi ngay cạnh ghế đầu bàn có thể làm góc ngồi đó gần như không dùng được, dù diện tích trên giấy vẫn đẹp.
Nếu một cạnh chòi sát tường hoặc hàng rào, hãy xem còn đủ chỗ vệ sinh, thoát nước và bảo trì hay không. Nếu cần nhịp thông thoáng lớn để bỏ cột giữa, cấu tạo khung, móng và liên kết phải được người thiết kế kiểm tra theo hệ vật liệu cụ thể. Đừng suy ra khẩu độ chịu lực từ một ảnh quảng cáo hay tự dời cột sau khi đã chọn mẫu lắp ghép.
Với chòi gỗ nhựa hoặc hệ khung kết hợp vật liệu ngoài trời, cũng cần tách rõ vật liệu ốp/trang trí với phần khung chịu lực, mái và liên kết. Bạn có thể xem thêm các phương án chòi gỗ nhựa ngoài trời để trao đổi về hệ vật liệu; bài này tập trung vào cách kê bàn ăn, không thay thế hồ sơ cấu tạo.
Đường đi từ nhà ra bàn quan trọng hơn sự đối xứng
Hãy vẽ một đường từ bếp hoặc cửa chính tới chỗ đặt thức ăn trên bàn. Nếu phải luồn sau lưng người ngồi, vượt một bậc cao hoặc đi xuyên qua vùng cây ướt khi trời mưa, bạn sẽ thấy bất tiện sau vài bữa ăn. Lối đi phục vụ nên đi đến cạnh bàn thuận tay nhất; lối ngắm cảnh có thể ở hướng khác. Một chòi cân giữa sân chưa chắc là một chòi thuận sử dụng.
Ảnh khu ăn uống dưới pergola của Ferino cho thấy vì sao đặt bàn theo trục di chuyển từ nhà ra sân là một ý hay để quan sát. Tuy nhiên pergola mái lam không phải chòi mái kín: bóng nắng, che mưa và thoát nước cần được quyết định theo hệ mái chòi mà bạn chọn, chứ không lấy ảnh pergola làm cam kết công năng che mưa.
Cuối cùng, hãy đứng tại vị trí dự kiến vào đúng giờ gia đình hay ăn. Nắng chiều có chiếu thẳng vào người ngồi một bên không? Mưa hắt từ hướng nào? Mặt nền có dốc về phía chòi hay hướng thoát nước ra ngoài? Mái lớn hơn một chút không tự giải quyết nắng xiên hay nước tràn trên nền; những yếu tố này cần được tính cùng vị trí đặt chòi.
Mang gì vào buổi trao đổi phương án?
Chỉ cần một bộ thông tin gọn: ảnh sân chụp từ cửa nhà và hai góc chéo; kích thước phần sân có thể sử dụng; loại bàn, ghế (hoặc ảnh mẫu kèm kích thước thật); số người ăn thường ngày và khi có khách; hướng di chuyển từ bếp; mong muốn mái che nắng, mưa ở mức nào. Nếu đã có nền, cho biết cao độ, vị trí thoát nước và những chỗ không được khoan hay đặt chân cột.
Với dữ liệu đó, có thể phác hai phương án mặt bằng chứ không cần chốt mẫu chòi ngay: một phương án ưu tiên nhiều chỗ ngồi, một phương án ưu tiên lối đi và khoảng thoáng. Đặt ghế vào trạng thái đã kéo ra trên cả hai bản, rồi thử đường mang khay đến bàn. Phương án nào bạn thấy đi lại tự nhiên hơn thường là điểm xuất phát tốt để tinh chỉnh kích thước, vật liệu và chi phí.
Nếu bạn đang so nhiều hình dáng chòi, bài về kích thước chòi tứ giác giải thích thêm cách nhìn khổ chòi theo không gian chung. Còn với chòi chữ nhật dùng làm khu ăn uống, hãy chốt mặt bằng bàn–ghế–lối đi trước, rồi mới chốt mép mái và cấu tạo với đơn vị thiết kế.
Muốn Ferino tư vấn chòi hình chữ nhật cho sân của bạn? Gửi ảnh mặt bằng, số người dùng và bộ bàn ghế dự định kê. Một bản phác có ghế đang kéo ra sẽ giúp hai bên trao đổi đúng chuyện cần dùng, thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “chòi 3 × 4 mét có đủ không?”.
